|
Amerikalı çiftçinin gözünün açılması da fazla uzun sürmedi. Bu kadar emek vererek yetiştirdikleri pamuğu yüksek navlun ödeyerek (balya başına 5-7 Dolar) satmak yerine niçin kendi makinelerinde işlemiyorlardı? Ancak bunu söylemek kolay, fiiliyata dönüştürmek ise zordu. Bu arada İngiltere de gözünü açmış geliştirdiği makinelerin dış ülkelere kaçırılmasını önlemek için elinden gelen her şeyi yapıyordu.
Vatan hainlerine gün doğmuştu! Filadelfiyalı işadamı Tench Coxe, İngilizler yeni buldukları makineleri satmak istemeyince bu defa çalmayı kafasına koydu. Uzun arayışlardan sonra bu harika makinenin modelini çalacak bir ajan buldu. Sonuçta Arkwrighr’ın mekanik iplik makinesinin ellide bir büyüklüğünde pirinçten bir minyatür modelini yapmayı başardı. Bir ajan da makineyi Amerikaya kaçırmak üzere kaçakçılarla anlaştı ve model Southampton’dan Amerika’ya yelken açan bir gemiye gizlice sokuldu. Fakat polis olayı bir saat önce haber almıştı. Yapılan baskın sonunda model paramparça edildi ve suçlular ve suç ortakları uzun yıllar sürecek hapis cezalarına çarptırıldılar.
Ama Tench Coxe yılmak bilmiyordu. Amerika’nın pamuk üreten eyalet hükümetlerini ikna ederek İngiliz makinelerini taklit edebilenlere ödüller konmasını sağladı. Her köşeye ödül ilanları asıldı.
İlandan İngiliz vatandaşı haberdar oldu. Ödülü elde etmek için çalışmalara başladı. Bunu için Amerika’ya göç etmesi ve planlarını orada gerçekleştirmesi gerekiyordu. Önce dikkatli adımlarla kendinden şüphe edilmemesini sağladı. Makine icat edeceğim gibi saçma sapan söylemlerle sağda solda fetvalar vermeye başladı. Çalıştığı iplikhanede işini her gün biraz daha savsaklıyordu. Nihayet amacına ulaştı. Patronu onu işten kovdu.Etrafta “deli” diye tanınmaya başladı. Yetkililer onun yurt dışına çıkma başvurusunu “def-i bela” kabilinden kabul ettiler. Ama bütün eşyalarını didik didik aramadan da geri kalmadılar. 1798 Eylülünde Newyork’a yelken açan bir gemi ile yola çıktı. Slater çok kurnazdı. Beraberinde ne bir model ne de bir çizim götürüyordu. Günlerce, haftalarca ve aylarca makineleri incelemiş, en ufak vidanın bile yerini ezberlemişti. Açıkçası Arkwright’ın buluşunu en ufak ayrıntısına kadar belleğine kaydetmişti. Slater’in Amerika’ya varışından sonraki on yıl içinde bu makinelerle çalışan bir düzine fabrika kuruluvermişti. Samuel Slater Amerika’ya şöhret ve zafer getirmişti.
|
